طراحی استخر و روف‌گاردن ویلا دو تصمیمی است که بیشترین اثر را بر زندگی بیرونی یک ویلا دارند و در عین حال اگر دیر دیده شوند، پرهزینه‌ترین اصلاحات را می‌سازند. استخر بار، آب و تأسیسات خودش را دارد و روف‌گاردن یعنی بامی که باید وزن خاک، گیاه و آدم را تحمل کند و هم‌زمان در برابر نفوذ آب کاملاً سالم بماند.
در این راهنما توضیح می‌دهیم استخر روباز و سرپوشیده چه تفاوتی در طراحی دارند، روف‌گاردن ویلا چه الزاماتی دارد و این تصمیم‌ها چطور باید از ابتدا با طراحی سازه و طراحی تأسیسات هماهنگ شوند. نمونه‌ها از ویلاهایی است که در خدمات طراحی و ساخت ویلا متین طراحی شده‌اند.
- استخر روباز به جانمایی در حیاط، آفتاب و دید از داخل خانه وابسته است؛ استخر سرپوشیده به تهویه، رطوبت و موتورخانه.
- روف‌گاردن یعنی بار بیشتر روی سازه و اهمیت بسیار زیاد عایق‌کاری و زهکشی بام.
- هر دو باید از مرحله طراحی در سازه و تأسیسات دیده شوند، نه بعد از ساخت اضافه شوند.
فهرست مطالب
- طراحی استخر روباز ویلا
- طراحی استخر سرپوشیده ویلا
- طراحی روف‌گاردن و بام‌سبز ویلا
- سازه، عایق و تأسیسات؛ چیزهایی که دیده نمی‌شوند
- اشتباه‌های رایج
- سوالات متداول
طراحی استخر روباز ویلا
جای استخر روباز را سه چیز تعیین می‌کند: آفتاب، دید از داخل خانه و حریم از همسایه‌ها. استخری که در سایه ساختمان یا درختان بلند بیفتد، کمتر استفاده می‌شود و استخری که از نشیمن دیده نشود، از زندگی روزانه جدا می‌ماند.
- هم‌جهت با نمای اصلی: وقتی استخر در امتداد جداره شیشه‌ای نشیمن قرار بگیرد، از داخل خانه هم دیده می‌شود.
- فضای آفتاب‌گیر کنار آب: بخشی از کف کنار استخر برای نشستن و شزلون لازم است.
- حل اختلاف ارتفاع: در زمین شیب‌دار، باغچه‌های پلکانی یا تراس‌بندی، شیب را به چند سطح قابل استفاده تبدیل می‌کنند.
در ویلا ۹ در فشم، استخری طولی با لبه سفید در امتداد نمای شیشه‌ای قرار گرفته و فضای آفتاب‌گیر کنار آن، زندگی روزانه خانه را به بیرون کشیده است؛ اختلاف ارتفاع محوطه هم با باغچه‌های پلکانی بتنی حل شده است. در ویلا ساحل نور که زمین ابعاد محدودی دارد، استخری کوچک و روباز با کاشی فیروزه‌ای در حیاط، کنار پارکینگ سرپوشیده جا گرفته و تراس طبقه بالا با پرگولای چوبی، به باغ و استخر دید دارد.
طراحی استخر سرپوشیده ویلا
استخر سرپوشیده امکان استفاده در همه فصل‌ها را می‌دهد، اما در اقلیم مرطوب شمال چالش‌های خودش را دارد: رطوبت فضای استخر نباید به بقیه خانه برسد، تهویه و گرمایش آب و هوا باید از ابتدا طراحی شود و موتورخانه استخر جای مشخصی بخواهد.
در ویلا لتینگان در نوشهر با زیربنای ۵۶۰ متر مربع، استخر سرپوشیده همراه با جکوزی، رخت‌کن و موتورخانه استخر در طبقه همکف قرار گرفته است؛ جدا از فضاهای جمعی طبقه اول و اتاق‌های خواب طبقه دوم. این جدایی طبقاتی، رطوبت و صدای فضای استخر را از بخش‌های دیگر خانه دور نگه می‌دارد و یک هسته مشترک پله و آسانسور، هر سه طبقه و بام را به هم وصل می‌کند.
طراحی روف‌گاردن و بام‌سبز ویلا
روف‌گاردن یا بام‌باغ، بام ویلا را به یک طبقه زندگی در فضای باز تبدیل می‌کند؛ مخصوصاً در زمین‌های کوچک یا شیب‌دار که حیاط بزرگی ندارند. سه تصمیم اصلی در طراحی آن:
- دسترسی: پله داخلی، پله بیرونی از تراس یا هسته پله و آسانسور.
- سایه و پوشش: آلاچیق، پرگولا یا سایبان، تا بام در تابستان و روزهای بارانی هم قابل استفاده باشد.
- کاشت: باغچه‌ها و گلدان‌ها با عمق خاک مناسب گیاه، که مستقیماً روی بار سازه اثر دارد.
در ویلا آلاله با زیربنای ۲۰۱٫۵ متر مربع، بام به یک باغ کامل تبدیل شده: آلاچیق چوبی، باغچه‌های درختچه و نشیمن بیرونی که با یک پله بیرونی از تراس طبقه اول به آن می‌رسد. در ویلا سرومیان در لتینگان، یک پله فلزی به بام می‌رسد و بام با سایبانی کنسولی و منحنی پوشیده شده است؛ زیر آن دک چوبی، آتشدان و نیمکت‌ها قرار گرفته‌اند و گلدان‌های مکعبی با درختچه‌ها فضا را کامل می‌کنند. در ویلا لتینگان هم روی بام، باغی با آتشدان، مبلمان بیرونی و باغچه‌ها کنار خرپشته پله و آسانسور طراحی شده است.
برای فضای باز روی زمین هم مطلب‌های طراحی حیاط ویلا و طراحی باغ ویلا را ببینید.
سازه، عایق و تأسیسات؛ چیزهایی که دیده نمی‌شوند
| موضوع | استخر | روف‌گاردن |
|---|---|---|
| سازه | وزن آب و جداره استخر؛ اگر در طبقه یا روی زیرزمین باشد، بار ویژه | وزن خاک خیس، گیاه، کف‌سازی و افراد |
| آب‌بندی | آب‌بندی جداره و کف استخر | عایق رطوبتی، لایه محافظ ریشه و زهکشی بام |
| تأسیسات | موتورخانه، تصفیه و گرمایش آب؛ در سرپوشیده، تهویه و رطوبت‌گیری | آبیاری، تخلیه آب باران، روشنایی بیرونی |
| دسترسی | مسیر از داخل خانه و رخت‌کن | پله یا آسانسور تا بام |
بام‌هایی که بدون این ملاحظات به روف‌گاردن تبدیل می‌شوند، معمولاً با نشت آب مشکل پیدا می‌کنند؛ نمونه‌های این مشکل را در مطلب آب‌بندی بام ویلا آورده‌ایم. هزینه این امکانات جدا از هزینه هر متر مربع بنا محاسبه می‌شود؛ جزئیات آن را در هزینه ساخت ویلا در شمال ببینید و برای برآورد پروژه خود تماس بگیرید.
اشتباه‌های رایج
- اضافه کردن روف‌گاردن به بامی که برای آن طراحی نشده: بار و آب‌بندی بام برای این کاربری کافی نیست.
- استخر سرپوشیده بدون طراحی تهویه: رطوبت به دیوارها و فضاهای دیگر خانه می‌رسد.
- جانمایی استخر در سایه: استخری که آفتاب نمی‌گیرد، کمتر استفاده می‌شود.
- فراموش کردن موتورخانه: تجهیزات استخر جا و دسترسی برای سرویس می‌خواهند.
- دسترسی سخت به بام: روف‌گاردنی که رسیدن به آن سخت است، رها می‌شود.
سوالات متداول درباره طراحی استخر و روف‌گاردن ویلا
استخر ویلا را کجای حیاط بگذاریم؟
جایی که آفتاب بگیرد، از داخل خانه دیده شود و از همسایه‌ها حریم داشته باشد؛ مثل ویلا ۹ که استخر طولی آن در امتداد نمای شیشه‌ای قرار گرفته است.
استخر سرپوشیده در شمال چه نکته‌ای دارد؟
کنترل رطوبت و تهویه، و جدا کردن فضای استخر از بخش‌های دیگر خانه. در ویلا لتینگان، استخر سرپوشیده و موتورخانه آن در همکف و جدا از فضاهای زندگی قرار گرفته‌اند.
آیا هر بامی را می‌شود روف‌گاردن کرد؟
نه. بام باید برای بار خاک و گیاه و افراد طراحی شده باشد و عایق‌کاری، لایه محافظ ریشه و زهکشی مناسب داشته باشد.
روف‌گاردن برای ویلای کوچک مفید است؟
بله. در ویلا آلاله با زیربنای ۲۰۱٫۵ متر مربع، بام‌سبز سومین تراز زندگی را ساخته و فضای باز ویلا را بدون افزایش زیربنا بیشتر کرده است.
هزینه استخر و روف‌گاردن جزو هزینه ساخت هر متر مربع است؟
نه. این امکانات جداگانه برآورد می‌شوند و به ابعاد، نوع و تجهیزات آن‌ها بستگی دارند.
گفت‌وگو درباره پروژه شما
اگر درباره طراحی، مجوز یا اجرای ساختمان خود پرسشی دارید، کارشناسان متین با دقت راهنمایی‌تان می‌کنند.
