آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال؛ چرا بعضی سقف ها در بارندگی شدید چکه می کنند؟

آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال؛ چرا بعضی سقف ها چکه می کنند؟

آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال یکی از مهم ترین موضوعاتی است که با گسترش معماری مدرن در ویلاهای مازندران و گیلان باید مورد توجه قرار گیرد. بام تخت یا همان بام تهرانی از نظر معماری و معماری منظر در بسیاری از پروژه ها جایگزین سقف شیبدار یا شیروانی شده است و این موضوع به خودی خود ایرادی ندارد.

مشکل از جایی آغاز می شود که همان دیتیل های اجرایی مورد استفاده در تهران و سایر شهرهای خشک و کم باران، بدون تغییر برای بام ویلاهای شمال نیز اجرا می شوند.

شرایط بارندگی مازندران و گیلان متفاوت است. بنابراین شیب بندی زیر عایق، تعداد و اندازه کفشورها، قطر لوله های جمع آوری آب باران، ظرفیت تخلیه آب و کیفیت و کمیت عایق کاری نمی تواند دقیقا مشابه یک پروژه در اقلیم کم باران باشد.

چرا بام تهرانی جایگزین سقف شیروانی شده است؟

سقف شیبدار یا شیروانی سال ها یکی از مشخصه های معماری ساختمان های شمال ایران بوده است. اما با گسترش معماری مدرن، استفاده از بام تخت در طراحی ویلا افزایش پیدا کرده است.

بام تخت آزادی بیشتری برای طراحی حجم ساختمان ایجاد می کند و امکان استفاده از بام به عنوان تراس، روف گاردن یا بخشی از فضای معماری و منظر را نیز فراهم می کند.

بنابراین مسئله این نیست که بام تهرانی برای شمال مناسب نیست. مسئله اصلی، طراحی و اجرای این نوع بام متناسب با اقلیم پرباران شمال است.

آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال چه تفاوتی با تهران دارد؟

در آب بندی بام مهم ترین تفاوت، شرایطی است که سیستم بام باید در برابر آن مقاومت کند.

در یک منطقه کم باران ممکن است آب مدت کوتاهی روی بام جریان داشته باشد و سپس از طریق کفشورها تخلیه شود. اما در مازندران و گیلان ممکن است بارندگی برای مدت طولانی ادامه داشته باشد و حجم قابل توجهی از آب وارد سیستم تخلیه بام شود.

به همین دلیل آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال فقط به معنای استفاده از عایق بهتر نیست.

کل سیستم بام باید برای شرایط پروژه طراحی شود؛ از شیب بندی گرفته تا جمع آوری و تخلیه آب باران.

مشکل از جایی شروع می شود که دیتیل تهران به شمال می رود

یکی از اشتباهات اجرای آب بندی بام  این است که دیتیلی که برای یک بام در تهران استفاده شده، بدون بررسی شرایط اقلیمی در شمال نیز تکرار شود.

ممکن است این دیتیل در تهران سال ها بدون مشکل کار کند، اما همان سیستم در یک بارندگی شدید در مازندران با تجمع آب مواجه شود.

در چنین شرایطی چند عامل اهمیت ویژه دارند:

• شیب بندی زیر عایق

• جهت حرکت آب روی بام

• تعداد کفشورها

• اندازه و ظرفیت کفشورها

• قطر لوله های جمع آوری آب باران

• ظرفیت آبروها

• کیفیت زیرسازی عایق

• تعداد و کیفیت لایه های عایق

• آب بندی جان پناه ها

• دیتیل اطراف لوله ها و تجهیزات بام

بنابراین نمی توان یک دیتیل ثابت را برای تمام اقلیم ها و تمام پروژه ها مناسب دانست.

شیب بندی زیر عایق؛ یکی از مهم ترین اصول آب بندی

در آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال شیب بندی اهمیت زیادی دارد.

وظیفه شیب بندی این است که آب را به سمت نقاط تخلیه هدایت کند. اگر بخش هایی از بام شیب مناسب نداشته باشند، آب پس از بارندگی روی سطح باقی می ماند.

در بارندگی های کوتاه ممکن است این ضعف چندان مشخص نباشد، اما در بارندگی شدید و طولانی، تجمع آب فشار بیشتری به نقاط حساس عایق و اتصالات وارد می کند.

به همین دلیل محل کفشورها و مسیر حرکت آب باید قبل از اجرای عایق مشخص شده باشد.

سایز کفشور و لوله آب باران باید متناسب با پروژه باشد

یکی از اشتباهات مهم، استفاده از یک اندازه ثابت برای کفشورها و لوله های آب باران در پروژه های مختلف است.

فرض کنید دو بام مساحت مشابهی دارند؛ یکی در تهران و دیگری در مازندران.

مشابه بودن مساحت بام به این معنا نیست که سیستم جمع آوری و تخلیه آب آنها نیز باید کاملا مشابه باشد. شرایط بارندگی محل پروژه یکی از عواملی است که باید در طراحی سیستم تخلیه مورد توجه قرار گیرد.

اگر حجم آب ورودی بیشتر از ظرفیت خروجی باشد، سطح آب روی بام افزایش پیدا می کند.

در چنین شرایطی کوچک ترین ضعف در عایق کاری یا نقاط اتصال می تواند باعث نفوذ آب شود.

عایق با کیفیت به تنهایی کافی نیست

یکی از تصورات رایج در آب بندی بام این است که با استفاده از ایزوگام یا عایق با کیفیت، مشکل آب بندی بام کاملا حل می شود.

اما عملکرد بام نتیجه مجموعه ای از جزئیات است.

اگر بهترین عایق روی بامی با شیب بندی نامناسب اجرا شود، مشکل اصلی همچنان باقی است. همین مسئله درباره کفشورها، جان پناه، فلاشینگ ها و نقاط عبور تاسیسات نیز وجود دارد.

کیفیت عایق مهم است، اما کیفیت اجرا و هماهنگی تمام اجزای سیستم بام اهمیت بیشتری دارد.

نقاط اتصال؛ نقاط حساس بام تخت

بسیاری از نشتی ها لزوما از وسط سطح بام شروع نمی شوند.

پای جان پناه، اطراف کفشورها، محل عبور لوله ها، نورگیرها، تجهیزات تاسیساتی، فلاشینگ ها و محل تغییر ارتفاع از نقاط حساس بام هستند.

عایق کاری این قسمت ها باید با جزئیات مناسب انجام شود.

گاهی سطح اصلی عایق کاملا سالم است، اما آب از یک اتصال کوچک وارد لایه های زیرین بام می شود.

آیا بام تهرانی برای شمال انتخاب اشتباهی است؟

خیر.

مشکل، فرم تخت بام نیست.

بام تهرانی می تواند در مازندران و گیلان نیز مورد استفاده قرار گیرد، به شرط آنکه جزئیات فنی آن برای شرایط واقعی پروژه طراحی شوند.

در واقع نباید برای حل مشکل آب بندی، معماری مدرن را کنار گذاشت و الزاما به سقف شیروانی بازگشت.

راه حل صحیح، تطبیق دیتیل اجرایی بام تخت با اقلیم پرباران شمال است.

آب بندی بام باید از مرحله طراحی ویلا شروع شود

یکی از مهم ترین نکات در آب بندی بام این است که آب بندی نباید به عنوان یکی از آخرین مراحل اجرای ساختمان دیده شود.

نوع بام، شیب، محل کفشورها، مسیر تخلیه آب، لوله های آب باران، جان پناه، محل تجهیزات و جزئیات عایق باید از مرحله طراحی بررسی شوند.

به همین دلیل آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال باید بخشی از فرآیند طراحی و ساخت ویلا باشد.

تصمیماتی که در مرحله طراحی گرفته می شوند می توانند بسیاری از مشکلاتی را که بعدها به شکل چکه، نم یا تخریب پوشش داخلی ظاهر می شوند، کاهش دهند.

نگاه مهندسین مشاور متین به طراحی بام در شمال

در طراحی یک ویلای شمالی، زیبایی فرم ساختمان تنها بخشی از مسئله است. ساختمان باید متناسب با شرایط محیطی محل پروژه نیز طراحی شود.

در رویکرد مهندسین مشاور متین، معماری، شرایط اقلیمی و جزئیات فنی ساختمان باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.

استفاده از بام تخت در معماری مدرن شمال امکان پذیر است، اما جزئیات اجرایی آن باید بر اساس شرایط همان پروژه و اقلیم منطقه طراحی شود.

اگر سقف ویلا چکه می کند، فورا ایزوگام نکنید

مشاهده نشتی به این معنا نیست که حتما خود عایق خراب شده است.

قبل از اجرای مجدد ایزوگام یا عایق، باید منشأ ورود آب مشخص شود.

مشکل ممکن است مربوط به شیب بندی، کفشور، مسیر تخلیه، فلاشینگ، جان پناه، اتصال لوله ها یا خود عایق باشد.

بررسی بام هنگام بارندگی یا بلافاصله پس از آن می تواند نقاط تجمع آب و ضعف احتمالی سیستم تخلیه را بهتر مشخص کند.

پس از شناسایی علت اصلی، باید روش ترمیم متناسب با همان مشکل انتخاب شود.

جمع بندی

آب بندی بام ویلاهای تهرانی در شمال به معنای کنار گذاشتن بام تخت و بازگشت به سقف شیروانی نیست.

مشکل زمانی ایجاد می شود که فرم معماری متناسب با معماری امروز تغییر کند، اما دیتیل های اجرایی همچنان بدون توجه به تفاوت اقلیم تهران با مازندران و گیلان باقی بمانند.

شیب بندی زیر عایق، تعداد و اندازه کفشورها، قطر لوله های جمع آوری آب باران، ظرفیت تخلیه، کیفیت و کمیت عایق کاری و جزئیات نقاط اتصال باید متناسب با شرایط هر پروژه طراحی شوند.

بام تهرانی در شمال مشکل نیست؛ اجرای بام تهرانی با دیتیل نامتناسب با اقلیم شمال مشکل است.