۲۹ آذر ۱۴۰۴ | همزمان با تشدید بحران انرژی و افزایش حساسیت نسبت به مصرف برق و گاز در بخش ساختمان، دوباره توجهها به مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان جلب شده است؛ مبحثی که سالهاست در اسناد فنی وجود دارد، اما اجرای واقعی آن در بسیاری از پروژهها محل تردید بوده است.
بیشتر بخوانید: طراحی سازه و بهینه سازی سازه
اصل خبر
بر اساس گزارشهای رسمی، مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان با هدف کاهش اتلاف انرژی، بهبود عملکرد حرارتی پوسته ساختمان و ارتقای بهرهوری انرژی تدوین شده است. این مبحث الزاماتی در زمینه عایقکاری جدارهها، سقف و کف، انتخاب پنجرهها و کنترل تبادل حرارتی ساختمانها ارائه میدهد.
با این حال، کارشناسان و فعالان صنعت ساختمان معتقدند فاصله قابلتوجهی میان الزامات مکتوب و اجرای واقعی در پروژهها وجود دارد. هرچند در سالهای اخیر بر لزوم اجرای دقیقتر مبحث ۱۹ تأکید شده، اما همچنان بسیاری از سازندگان اجرای کامل آن را بهدلیل ابهام در هزینهها و نبود نظارت یکپارچه، با احتیاط دنبال میکنند.
نکات مهم خبر و ناگفتهها
- بخش عمده الزامات مبحث ۱۹ مربوط به پوسته ساختمان است؛ جایی که هزینههای آن در برآوردهای اولیه کمتر دیده میشود.
- انتخاب پنجرههای با عملکرد حرارتی مناسب و عایقکاری استاندارد، میتواند هزینه ساخت را افزایش دهد.
- بسیاری از پروژهها مبحث ۱۹ را بهصورت حداقلی و صرفاً در حد عبور از کنترلها اجرا میکنند.
- نبود رویه اجرایی شفاف، باعث برداشتهای متفاوت از الزامات این مبحث شده است.
- اختلاف نظر میان طراح، ناظر و پیمانکار درباره سطح اجرای مبحث ۱۹ همچنان رایج است.
تحلیل اختصاصی مهندسین مشاور متین
بررسیهای میدانی و تجربیات اجرایی مهندسین مشاور متین نشان میدهد که چالشهای اجرای مبحث ۱۹، بیش از آنکه به متن مقررات مربوط باشد، به نحوه برآورد هزینهها و برنامهریزی اجرایی در پروژهها بازمیگردد.
در بسیاری از پروژههای ساختمانی، هزینههای مرتبط با عایقکاری حرارتی، پنجرهها و جزئیات اجرایی در مرحله طراحی بهطور کامل و واقعبینانه پیشبینی نمیشود. همین موضوع باعث میشود در مرحله اجرا، الزامات مبحث ۱۹ بهعنوان هزینهای پیشبینینشده تلقی شده و با مقاومت اجرایی مواجه شود.
از سوی دیگر، نبود رویههای اجرایی یکپارچه و تفاوت در سطح نظارت، موجب شده اجرای این مبحث در پروژهها بهصورت ناهمگون انجام شود. این وضعیت میتواند زمینهساز اختلافات اجرایی، دوبارهکاری و افزایش هزینه در مراحل پایانی پروژه باشد.
به باور مهندسین مشاور متین، تحقق اهداف مبحث ۱۹ نیازمند تعریف شفاف الزامات اجرایی، برآورد دقیق هزینهها در فاز طراحی و هماهنگی مؤثر میان طراح، ناظر و مجری است.
جمعبندی
مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف انرژی و افزایش کیفیت ساختمانها ایفا کند، اما اجرای واقعی آن نیازمند برآورد دقیق هزینهها، هماهنگی میان عوامل پروژه و نظارت مؤثر است. سازندگانی که از هماکنون هزینههای پنهان عایقکاری و پنجرهها را در برنامهریزی خود لحاظ نکنند، ممکن است در مراحل پایانی پروژه با افزایش هزینه و اختلافات اجرایی مواجه شوند.
