همزمان با افزایش هزینههای تعمیر، نگهداشت و بهرهبرداری ساختمانها، نگاه بازار ساختوساز بهتدریج در حال تغییر است. در شرایطی که تمرکز سالهای گذشته بیشتر بر کاهش هزینه اولیه ساخت بود، بررسی پروژههای تکمیلشده نشان میدهد ضعف در کیفیت اجرا، امروز به یکی از پرهزینهترین ریسکهای پنهان برای مالکان، بهرهبرداران و حتی سازندگان تبدیل شده است؛ موضوعی که «کیفیت اجرا» را دوباره به یک مزیت رقابتی در فروش و بهرهبرداری بدل کرده است.
بیشتر بخوانید: طراحی و ساخت ویلا در سراسر ایران
اصل خبر
گزارشهای میدانی از بازار مسکن و پروژههای بهرهبرداریشده در شهرهای بزرگ نشان میدهد ساختمانهایی که با حداقل هزینه و بدون نظارت دقیق اجرا شدهاند، در سالهای ابتدایی بهرهبرداری با موجی از هزینههای پیشبینینشده مواجه شدهاند؛ از خرابی زودهنگام تأسیسات و نشتهای مکرر گرفته تا فرسودگی سریع نما، کفسازی و اجزای سازهای.
در مقابل، پروژههایی که در مرحله اجرا بر کیفیت مصالح، دقت اجرایی و هماهنگی بین طراحی و اجرا تمرکز داشتهاند، اگرچه هزینه اولیه بالاتری داشتهاند، اما در عمل هزینههای نگهداشت پایینتر، رضایت بهرهبرداران و ارزش فروش بالاتری را تجربه کردهاند.
فعالان بازار مسکن معتقدند افزایش هزینه نیروی متخصص تعمیرات، قطعات تأسیساتی و خدمات نگهداشت، باعث شده ضعفهای اجرایی که پیشتر نادیده گرفته میشد، امروز بهسرعت خود را در صورتحسابهای سنگین نشان دهد.
اثر مستقیم بر بازار فروش و بهرهبرداری
بررسی روند معاملات نشان میدهد کیفیت اجرا دیگر فقط یک موضوع فنی نیست، بلکه مستقیماً بر تصمیم خریداران و بهرهبرداران اثر میگذارد. پیامدهای اصلی این تغییر نگاه عبارتاند از:
-
افزایش حساسیت خریداران نسبت به سابقه اجرا و تیم سازنده
-
کاهش جذابیت ساختمانهای کمکیفیت حتی با قیمت پایینتر
-
افزایش هزینههای شارژ و نگهداشت در پروژههای ضعیفالاجرا
-
افزایش اختلافات فنی و حقوقی میان مالکان و سازندگان
-
کوتاه شدن فاصله زمانی بین تحویل پروژه و آغاز تعمیرات اساسی
این روند بهویژه در پروژههای مسکونی پرتراکم و ساختمانهای اداری و تجاری که بهرهبرداری مداوم دارند، نمود بیشتری پیدا کرده است.
نکات مهم خبر و ناگفتهها
-
هزینه پایین ساخت الزاماً به معنای صرفه اقتصادی در بلندمدت نیست.
-
ضعف اجرا معمولاً در سالهای اول بهرهبرداری آشکار میشود، نه در زمان تحویل.
-
کیفیت اجرا، مستقیماً بر هزینه نگهداشت، عمر مفید ساختمان و رضایت کاربران اثر دارد.
-
نبود نظارت مؤثر، حتی طراحی خوب را به یک پروژه پرریسک تبدیل میکند.
-
بازار در حال بازگشت به ارزیابی «کیفیت واقعی» بهجای ظاهر و قیمت است.
تحلیل اختصاصی مهندسین مشاور متین
تحلیل مهندسین مشاور متین نشان میدهد افزایش هزینههای نگهداشت، عملاً معادله اقتصادی پروژهها را تغییر داده است. در شرایط فعلی، صرفهجویی در مرحله اجرا دیگر یک مزیت نیست، بلکه میتواند آغاز زنجیرهای از هزینههای سنگین در دوره بهرهبرداری باشد.
متین تأکید میکند که:
-
کیفیت اجرا باید بهعنوان بخشی از سرمایهگذاری پروژه دیده شود، نه هزینه اضافی.
-
هماهنگی دقیق بین طراحی، جزئیات اجرایی و نظارت کارگاهی نقش کلیدی در کاهش هزینههای آینده دارد.
-
پروژههایی که صرفاً با هدف کاهش قیمت تمامشده ساخته میشوند، در بلندمدت ارزش اقتصادی خود را از دست میدهند.
بهگفته این مجموعه، تجربه پروژههای اخیر نشان میدهد کیفیت اجرا امروز نهتنها عامل فنی، بلکه یکی از تعیینکنندههای اصلی موفقیت اقتصادی پروژه است.
بیشتر بخوانید: جریمه ماده ۱۰۰ ساختمان؛ پرداخت جریمه بهتر است یا اعتراض قانونی؟
جمعبندی
افزایش هزینههای نگهداشت، بازار ساختوساز را وادار به بازنگری در اولویتها کرده است.
در شرایط کنونی، «کیفیت اجرا» بار دیگر به یکی از معیارهای اصلی فروش، بهرهبرداری و ارزشگذاری ساختمان تبدیل شده است.
پیام روشن است:
ساختمانی که در اجرا ارزان ساخته شود، معمولاً در بهرهبرداری گران تمام میشود. پروژههایی که امروز بر کیفیت اجرا سرمایهگذاری میکنند، فردا هزینه کمتری برای نگهداشت میپردازند و جایگاه بهتری در بازار خواهند داشت.
