همزمان با افزایش هزینه ساخت، تورم مصالح و کاهش قدرت مالی مالکان، فرآیند نوسازی بافتهای فرسوده در بسیاری از شهرها عملاً به بنبست رسیده است. بررسیهای میدانی نشان میدهد کندی صدور پروانه ساختمانی، پیچیدگیهای اداری و ناکارآمدی تسهیلات بانکی، نوسازی را از یک فرصت اقتصادی به یک ریسک پرهزینه تبدیل کرده است.
بیشتر بخوانید: طراحی سازه و بهینه سازی سازه
اصل خبر
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی شهرداریها، شرکت بازآفرینی شهری و اظهارات فعالان حوزه مسکن، بخش قابلتوجهی از پروژههای نوسازی بافت فرسوده یا متوقف شدهاند یا با حداقل سرعت پیش میروند. مالکان و سازندگان اعلام میکنند فاصله زمانی طولانی بین تشکیل پرونده تا صدور پروانه، در کنار افزایش هزینههای مستقیم و غیرمستقیم، توجیه اقتصادی نوسازی را از بین برده است.
از سوی دیگر، تسهیلات بانکی که قرار بود مشوق اصلی نوسازی باشند، بهدلیل سقف ناکافی، نرخ مؤثر بالا، زمانبر بودن پرداخت و سختگیریهای بانکی، عملاً پاسخگوی هزینه واقعی ساخت نیستند. این شرایط باعث شده بسیاری از مالکان ترجیح دهند پروژه را متوقف کرده یا از ورود به فرآیند نوسازی صرفنظر کنند.
نکات مهم خبر و ناگفتهها
- طولانی شدن صدور پروانه، هزینه خواب سرمایه را بهشدت افزایش میدهد.
- تسهیلات فعلی با هزینه واقعی نوسازی همخوانی ندارد.
- ریسکهای اداری، جذابیت سرمایهگذاری در بافت فرسوده را کاهش داده است.
- پروژههای کوچکمقیاس بیشترین آسیب را از کندی فرآیندها میبینند.
- تعلل در نوسازی، فرسودگی ایمنی و زیستپذیری محلات را تشدید میکند.
تحلیل اختصاصی مهندسین مشاور متین
تحلیل مهندسین مشاور متین نشان میدهد مشکل اصلی نوسازی بافت فرسوده، صرفاً کمبود منابع مالی نیست؛ بلکه ناکارآمدی فرآیندهای اداری و عدم تطابق سیاستهای حمایتی با واقعیت بازار ساختوساز است.
در شرایط فعلی، پروژههایی که با فرض صدور سریع پروانه و دریافت بهموقع تسهیلات برنامهریزی میشوند، در عمل با تأخیرهای طولانی و افزایش هزینه مواجه شده و تعادل اقتصادی آنها بههم میریزد. متین تأکید میکند تا زمانی که زمان صدور مجوزها کوتاه، مسیر اداری شفاف و تسهیلات متناسب با هزینه ساخت اصلاح نشود، نوسازی بافت فرسوده برای بخش خصوصی صرفه اقتصادی نخواهد داشت.
جمعبندی
گیر افتادن نوسازی بافت فرسوده، یک هشدار جدی برای سیاستگذاران شهری است.
در سال ۱۴۰۴، بدون اصلاح همزمان فرآیند صدور پروانه و بازنگری واقعی در تسهیلات بانکی، نوسازی نهتنها شتاب نخواهد گرفت، بلکه رکود آن عمیقتر خواهد شد.
پیام روشن است:
نوسازی زمانی اتفاق میافتد که ریسک اداری و مالی آن از فرسودگی ساختمان کمتر باشد.
