در پی افزایش حوادث آتشسوزی در ساختمانهای مرتفع و تشدید نگرانیها درباره ایمنی بهرهبرداری، مقررات جدید آتشنشانی برای ساختمانهای بلندمرتبه بار دیگر توجه فعالان حوزه ساختوساز را به خود جلب کرده است. این مقررات که با هدف ارتقای سطح ایمنی تدوین شدهاند، اگرچه از منظر فنی ضروری به نظر میرسند، اما همزمان پرسش مهمی را مطرح کردهاند: هزینه ایمنی در ساختمانهای بلندمرتبه تا کجا افزایش خواهد یافت؟
در شرایطی که قیمت ساخت، تأمین تجهیزات و هزینههای بهرهبرداری ساختمانها در حال افزایش است، الزامات جدید ایمنی میتواند فشار مضاعفی بر سازندگان و سرمایهگذاران وارد کند؛ موضوعی که پیامدهای مستقیمی برای بازار ساختوساز خواهد داشت.
اصل خبر
بیشتر بخوانید: ترکهای ساختمان نوساز؛ کدام ترکها خطرناکاند و کدام طبیعی؟
بر اساس دستورالعملها و ضوابط بهروزرسانیشده آتشنشانی، ساختمانهای بلندمرتبه ملزم به رعایت استانداردهای سختگیرانهتری در حوزه ایمنی حریق شدهاند. این الزامات شامل مواردی مانند:
- ارتقای سیستمهای اعلام و اطفای حریق
- الزام به استفاده از پلههای فرار ایمن و مستقل
- افزایش سطح مقاومت حریق اجزای سازهای
- نصب سیستمهای مدیریت دود و تهویه اضطراری
- کنترل دقیقتر دسترسی نیروهای امدادی
گزارشها از پروژههای در حال اجرا نشان میدهد اجرای این ضوابط، بهویژه در ساختمانهای بالای ۱۰ تا ۱۵ طبقه، نیازمند تجهیزات تخصصیتر و طراحی هماهنگتر میان معماری، سازه و تأسیسات است.
با این حال، در بسیاری از پروژهها، این الزامات در مرحله اجرا یا حتی پس از شروع عملیات ساختمانی مطرح میشوند؛ مسئلهای که باعث افزایش هزینههای اصلاح، تغییر نقشه و تأخیر در صدور تأییدیههای نهایی میشود.
اثر مستقیم بر بازار ساختوساز بلندمرتبه
اجرای مقررات جدید آتشنشانی، پیامدهای مشخصی برای پروژههای بلندمرتبه به همراه داشته است:
- افزایش هزینه تمامشده هر مترمربع ساختمان
- پیچیدهتر شدن فرآیند طراحی و اخذ مجوز
- افزایش نقش مهندسان تخصصی ایمنی و آتش
- کاهش توجیه اقتصادی برخی پروژههای مرتفع
- افزایش اختلاف میان برآورد اولیه و هزینه نهایی اجرا
این اثرات بهویژه در پروژههای مسکونی و تجاری بزرگ که حاشیه سود محدودتری دارند، بیشتر احساس میشود.
نکات مهم خبر و ناگفتهها
ایمنی حریق در ساختمانهای بلندمرتبه، یک الزام غیرقابل مذاکره است.
هزینههای ایمنی، در صورت پیشبینی نشدن در طراحی اولیه، چند برابر میشوند.
نبود هماهنگی میان ضوابط شهرداری و آتشنشانی، ریسک پروژه را افزایش میدهد.
تجهیزات استاندارد آتشنشانی سهم قابلتوجهی از هزینه تأسیسات را تشکیل میدهند.
نادیده گرفتن الزامات ایمنی، هزینههای حقوقی و بهرهبرداری سنگینی در پی دارد.
تحلیل اختصاصی مهندسین مشاور متین
تحلیل مهندسین مشاور متین نشان میدهد افزایش هزینه ایمنی در ساختمانهای بلندمرتبه، بیش از آنکه ناشی از خود مقررات باشد، نتیجه ورود دیرهنگام الزامات آتشنشانی به فرآیند طراحی است.
در بسیاری از پروژهها، طراحی معماری و سازه بدون در نظر گرفتن سناریوهای حریق انجام میشود و الزامات ایمنی در مراحل پایانی اضافه میگردد؛ موضوعی که هزینه اجرا را بهشدت افزایش میدهد. متین تأکید میکند:
ایمنی حریق باید از فاز مفهومی طراحی لحاظ شود، نه بهعنوان اصلاحیه اجرایی.
هماهنگی میان معماری، سازه و تأسیسات، کلید کنترل هزینههای ایمنی است.
استفاده از مشاور تخصصی آتشنشانی، میتواند از دوبارهکاری و تأخیر جلوگیری کند.
به طور کلی میتوان گفت، مقررات جدید آتشنشانی اگر درست و بهموقع اعمال شوند، الزاماً منجر به جهش غیرمنطقی هزینهها نخواهند شد.
جمعبندی
بیشتر بخوانید: کمیسیون ماده 5 شهرداری
مقررات جدید آتشنشانی برای ساختمانهای بلندمرتبه، پاسخی ضروری به ریسکهای ایمنی شهری است، اما اجرای نادرست و دیرهنگام آن میتواند هزینههای پروژه را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
پیام اصلی این تحولات برای بازار ساختوساز روشن است:
ایمنی در ساختمانهای بلندمرتبه هزینه دارد، اما بیتوجهی به آن هزینه بسیار سنگینتری در آینده ایجاد خواهد کرد.
